Ανακατάξεις στην διαχείριση των πνευματικών δικαιωμάτων

ΠΗΓΗ efsyn.gr

Η άδεια της ΑΕΠΙ ανακαλείται και οι αρμοδιότητές της περνούν στον Οργανισμό Πνευματικής Ιδιοκτησίας (ΟΠΙ) που εποπτεύεται από το υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού. Ο ΟΠΙ αναλαμβάνει την είσπραξη αλλά και τη διανομή στους δικαιούχους των πνευματικών δικαιωμάτων μέχρις ότου οι δημιουργοί φτιάξουν τον δικό τους οργανισμό και για διάστημα όχι μεγαλύτερο της διετίας, όπως ρητά προβλέπεται.

Είναι παράλογο λοιπόν να υποστηρίζουν κάποιοι ότι «κρατικοποιείται» το πνευματικό δικαίωμα. Η ΑΕΠΙ είναι υποχρεωμένη να επιτρέπει στα εξουσιοδοτημένα από τον ΟΠΙ πρόσωπα να έχουν απεριόριστη πρόσβαση στο αρχείο της (φυσικό, ψηφιοποιημένο ή ψηφιακό) και όποιος παρεμποδίσει το έργο αυτό θα έχει ποινή φυλάκισης μέχρι 3 έτη και πρόστιμο μέχρι 10 χιλιάδες ευρώ.

Η τροπολογία που ψηφίστηκε στη Βουλή διασκέδασε ταυτόχρονα και τους φόβους πολλών μεταξύ αυτών και του Γιάννη Γλέζου περί επιχειρούμενης παράτασης λειτουργίας της ΑΕΠΙ.

Νέα προβλήματα γεννήθηκαν όμως μετά τις αποφάσεις αυτές και λίγο πριν η επίτροπος της ΑΕΠΙ ολοκληρώσει το έργο της. Σωματεία μέλη της ΑΕΠΙ, όπως το ΜΕΤΡΟΝ, που πρωτοστάτησαν μαζί με πολλούς δημιουργούς στην αποκάλυψη του σκανδάλου της αδιαφάνειας και της λειτουργίας της εταιρείας προς όφελος των ιδιοκτητών και «επίλεκτων» δημιουργών, σήμερα υποστηρίζουν ότι το κράτος… εισβάλλει στον χώρο τους.

Αυτός ήταν άλλωστε και ο λόγος που έγινε η διάσπαση του ΜΕΤΡΟΝ με τη δημιουργία του σωματείου ΑΣΜΑ 450+ που επέμενε στη δημιουργία νέου συλλογικού φορέα μέσω ενός αναγκαίου σταδίου έκτακτης διαχείρισης.

Η ΑΥΤΟΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ του Γιάννη Γλέζου

Αρκετό διάστημα πριν ξεκινήσουν οι αποκαλύψεις από τα ίδια τα μέλη της ΑΕΠΙ που έως τότε υπέμεναν σχεδόν αδιαμαρτύρητα (πλην ελαχίστων εξαιρέσεων) επί δεκαετίες την κακοδιαχείριση σε βάρος τους, ο Γιάννης Γλέζος είχε δημιουργήσει έναν άλλο Συλλογικό Φορέα Δικαιωμάτων, την ΑΥΤΟΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ, με δημιουργούς που προτίμησαν να ακολουθήσουν τη μοναχική πλην όμως διάφανη δική τους πορεία.

Μάλιστα ο δημιουργός της δεχόταν σφοδρή κριτική από μέλη της ΑΕΠΙ και κυρίως από το ΜΕΤΡΟΝ που πίστευε σθεναρά στην ανάγκη εξυγίανσης της ΑΕΠΙ υπό την εποπτεία κρατικού επιτρόπου και ίσως οραματιζόταν ένα διάδοχο σχήμα είτε με είτε χωρίς την παρουσία των ιδιοκτητών της ΑΕΠΙ ΑΕ.

Ο ξένος… δάκτυλος

Στο μεταξύ ήρθε για διαβουλεύσεις στην Ελλάδα η παγκόσμια Ομοσπονδία Οργανισμών Συλλογικής Διαχείρισης (CISAC) η οποία μετά τις αποκαλύψεις για τα σκάνδαλα της ΑΕΠΙ Α.Ε. την είχε αποβάλει από μέλος της τον Ιούνιο του 2017.

Αφού ολοκλήρωσε τις επαφές της απέστειλε επιστολή προς την υπουργό Πολιτισμού και όλους τους άλλους ενδιαφερόμενους όπου αναφέρει μεταξύ άλλων ότι: «Προκειμένου να μπορέσουμε να αξιολογήσουμε όλες τις εναλλακτικές για τη θεραπεία των εν εξελίξει προβλημάτων στην αγορά, η CISAC διενήργησε μία αποστολή στην Αθήνα από τις 9 έως τις 12 Απριλίου».

Μετά τη σειρά επαφών η παγκόσμια ομοσπονδία δηλώνει ότι «μπορεί να διαδραματίσει ρόλο στην επαναφορά της σταθερότητας στο τοπίο της συλλογικής διαχείρισης στην Ελλάδα». Προφανώς εδώ υπάρχει κάποια αντίφαση δεδομένου ότι η προηγούμενη «σταθερότητα» ήταν εκείνη που ζημίωσε τους Ελληνες δημιουργούς και φόρτωσε με ζημιά εκατομμυρίων την ΑΕΠΙ την ώρα που κάποιοι θησαύριζαν.

Η επιστολή της CISAC καταλήγει στο ότι μεταξύ τριών λύσεων:

1. Την ανάπτυξη της ΑΥΤΟΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ (που είναι ήδη μέλος της) σε έναν πλήρως λειτουργικό Οργανισμό Συλλογικής Διαχείρισης που θα εκπροσωπεί το ελληνικό ρεπερτόριο εν γένει, καθώς και το διεθνές ρεπερτόριο,

2. την ίδρυση μίας νέας οντότητας συλλογικής διαχείρισης και

3. την πρόσφατα ανακοινωθείσα πρωτοβουλία της κυβέρνησης για μία «ειδική υπηρεσία» που θα διαχειρίζεται τα δικαιώματα συλλογικά, επιλέγεται από την ομοσπονδία η πρώτη λύση. Μάλιστα οι ξένοι εκπρόσωποι δηλώνουν ότι θα συμβάλλουν στη διοικητική ανασυγκρότηση της ΑΥΤΟΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ με αλλαγές στο καταστατικό και διάφορες δράσεις.

Συγκεκριμένα: «για τη διασφάλιση της βέλτιστης πρακτικής, σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα, τον διορισμό έμπειρου εξειδικευμένου στελέχους οργανισμού (ως προσωρινός διευθύνων σύμβουλος -CEO- πλήρους απασχόλησης για διάστημα τουλάχιστον έξι μηνών) και βοήθεια προς την ΑΥΤΟΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ προκειμένου να προσλάβει και να εκπαιδεύσει νέο προσωπικό κ.α.»

Η απόφαση είναι σαφής αν εξαιρέσει κανείς την… παρεξήγηση για τις δύο άλλες λύσεις που στην ουσία είναι μία, δεδομένου ότι η «ειδική υπηρεσία» δεν είναι τίποτε άλλο παρά ο μεταβατικός φορέας που θα λειτουργήσει προκειμένου να συγκεντρώσει όλα τα «περιουσιακά» στοιχεία της ΑΕΠΙ με τη βοήθεια και των εργαζομένων της ώστε να περάσει μετά στη δημιουργία του νέου φορέα Συλλογικής Διαχείρισης.

Επίσης δεν είναι καθόλου δεδομένο ότι ο Γιάννης Γλέζος που δημιούργησε την ΑΥΤΟΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ με πολύ κόπο και δέχτηκε σφοδρές επιθέσεις από συναδέλφους του μέλη της ΑΕΠΙ θα συμφωνήσει στον ορισμό ξένου διευθύνοντος συμβούλου αλλά και σε όλες τις αλλαγές που προτείνουν οι ξένοι.

Οι αντιδράσεις των σωματείων στην επιστολή της CISAC

ΑΣΜΑ 450+

«Ο γενικός διευθυντής της CISAC συστήνει στην ελληνική κυβέρνηση να μην προχωρήσει στη μεταβατική έκτακτη υπηρεσία που νομοθέτησε πριν λίγες μέρες, αλλά να στηρίξει (και να χρηματοδοτήσει, ει δυνατόν) την ΑΥΤΟΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ, δεδομένου ότι είναι μέλος της CISAC. Λέει μάλιστα (ασαφώς) πως σκοπεύει να χρηματοδοτήσει η ίδια την ΑΥΤΟΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ, καθώς και να δώσει εργαλεία, να επιλέξει στελέχη και μεταβατικό διευθυντή.

»Σύντομα θα μάθουμε αν η επιστολή αυτή είναι δεσμευτική για τους οργανισμούς-μέλη της, δεδομένου ότι στο παρελθόν, παρόμοιες ανακοινώσεις δεν καθόρισαν την αυτόνομη πολιτική των οργανισμών (βλ. πολιτική PRS-ASCAP, των μεγαλύτερων αγγλοσαξονικών οργανισμών, που ποτέ ώς τώρα δεν καθόρισαν την πολιτική τους με βάση συστάσεις).

»Τα σωματεία μας ανέλαβαν πρωτοβουλία να έρθουν σε επαφή με τους μεγάλους εισπρακτικούς οργανισμούς για να διαπιστώσουμε κατά πόσο η επιστολή τους δεσμεύει και τους βρίσκει σύμφωνους».

Οπως σημειώνει το ΑΣΜΑ τη στιγμή που επίκειται στις 31 Μαΐου Γενική Συνέλευση των μελών της CIZAC δεν είναι κατανοητή η βιαστική κίνηση του διευθυντή της ο οποίος μάλιστα υιοθετεί τόσο προσβλητικό ύφος «για την αυτονομία της χώρας μας στην πολιτιστική πολιτική της».

Το ΑΣΜΑ διαπιστώνει ότι υπάρχουν ασάφειες και ερωτηματικά για την επιστολή που δεν κατανοεί το ρόλο του μεταβατικού σταδίου μέχρι τη δημιουργία του νέου φορέα συλλογικής διαχείρισης.

Σημειώνει τέλος ότι «θεωρούμε καλύτερο να φτιαχτεί ο ελληνικός οργανισμός δικαιωμάτων με ελληνικά χρήματα και να εισαχθεί και η ΑΥΤΟΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ εκεί, παρά να χρηματοδοτηθεί αποκλειστικά από τους ξένους οργανισμούς, για πολλούς και διάφορους λόγους, κάποιους προφανείς!» Τα ερωτήματα που διατυπώνει το ΑΣΜΑ 450+ προς τη CIZAC είναι:

«1. Δεδομένου ότι το ελληνικό κράτος απαγορεύεται να χρηματοδοτήσει ΟΣΔ, είστε διατεθειμένοι να αναλάβετε εξ ολοκλήρου τη χρηματοδότηση της αναδιάρθρωσης της Αυτοδιαχείρισης και τι τάξεως ποσό εκτιμάτε ότι θα απαιτηθεί;

2. Υπάρχει χρονοδιάγραμμα για την υποδομή και business plan;

3. Πότε και πώς θα ανασυσταθεί το αρχείο; Σας θυμίζουμε ότι η επιλογή του κρατικού μεταβατικού φορέα ήταν ακριβώς για να μην χαθεί χρόνος στην ανασύστασή του. Για τα ελληνικά έργα που καταχρηστικά αυτή τη στιγμή ανήκουν σε έναν ιδιώτη κατηγορούμενο για κακουργήματα, η μεταβατική υπηρεσία είναι ο βέλτιστος νομικά τρόπος να μεταφερθούν.

4. Πότε υπολογίζετε ότι θα γίνει η πρώτη αντιπροσωπευτική διανομή η οποία θα αντιστοιχεί στο εύρος του εκσυγχρονισμένου οργανισμού;

5. Δεδομένου ότι μιλάμε για έναν ελληνικό ΟΣΔ, ο προσωρινός CEO που προτείνετε εννοείτε να είναι πρόσωπο κοινής αποδοχής από την εγχώρια αγορά ή στέλεχος της CISAC;

Ωσότου να απαντηθούν σοβαρά τα ερωτήματα δεν έχουμε λόγο να μετακινηθούμε από την διεκδίκηση της υπηρεσίας ως μεταβατικό στάδιο και τη δημιουργία ανεξάρτητου ΟΣΔ. Περιμένουμε αυστηρή απάντηση από το ΥΠΠΟ. Καλούμε δε την κυβέρνηση να προχωρήσει στην τροπολογία που ψήφισε, ως οφείλει. Δεν μπορούμε να αφήσουμε το αρχείο των ελληνικών μουσικών έργων στην τύχη του». Στη συνέχεια καλούν όλους σε κοινή στάση.

ΜΕΤΡΟΝ

Η στάση του ΜΕΤΡΟΝ που επέμενε στην εξυγίανση ακόμα κι όταν ασκήθηκαν κακουργηματικές διώξεις και όλα έδειχναν ότι αυτό ήταν αδύνατο (δεν υπήρχαν κεφάλαια, δεν υπήρχε σχέδιο, δεν υπήρχε τίποτα) οδήγησε τα μέλη του σε ανακοινώσεις αρνητικές ως προς το εγχείρημα ενός μεταβατικού σχήματος μέχρι τη δημιουργία ενός νέου και υγιούς φορέα εποπτευόμενου (όπως και όλοι οι ανάλογοι φορείς) από το κράτος.

Σε πρόσφατη ανακοίνωσή του το Δ.Σ. της ΜΕΤΡΟΝ αναφέρει:

«Τα συλλογικά όργανα της CISAC, αφού εξέτασαν τα στοιχεία και τις πιθανές λύσεις που διαπίστωσαν ότι έχουν συζητηθεί μετά την κατάρρευση της ΑΕΠΙ και την τροπολογία της κυβέρνησης, κατέληξαν στην απόφαση να υποστηρίξουν τη λύση της ανάπτυξης της ΑΥΤΟΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ εφαρμόζοντας λύσεις για την ανάπτυξή της. Τα ξένα ρεπερτόρια (μέσω της Παγκόσμιας Ομοσπονδίας τους) δηλώνουν ότι δεν θα προτιμήσουν λύση κρατική ή λύση σύστασης καινούργιου οργανισμού, αλλά θα συμβάλουν ουσιαστικά στο να αναπτυχθεί ο ήδη υπάρχων οργανισμός (ΑΥΤΟΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ), παρά τα συγκεκριμένα ελαττώματα που παρουσιάζει σε ορισμένους τομείς της λειτουργίας του.

»Ελαττώματα που με ενδιαφέρον και ανακούφιση διαπιστώσαμε – κατόπιν διερευνητικής συνάντησης μελών του Δ.Σ. του ΜΕΤΡΟΝ με τον κ. Γλέζο προ λίγων εβδομάδων – ότι τα γνωρίζει και η ίδια η ΑΥΤΟΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. Το σωματείο ΜΕΤΡΟΝ δικαιώνεται για την τεκμηριωμένη αντίρρηση του στην κρατική Γραμματεία και τις προσπάθειες του για σταθερή και έντιμη συμπόρευση Ελλήνων και ξένων δημιουργών. Το σωματείο μας έχει πολλές φορές διαφωνήσει με πρακτικές τις ΑΥΤΟΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ κι άλλες τόσες έχει καταγγείλει εισπρακτικές τακτικές της και συμβάσεις που, κατά την άποψη του ΜΕΤΡΟΝ, υπήρξαν βλαπτικές για τα συμφέροντα των δημιουργών.

»Μετά όμως από τη λυσσώδη πολεμική που αντιμετώπισε (από την Προσωρινή Επιτροπεία, ένα κομμάτι της πολιτείας και δυο σωματεία συναδέλφων) η επιλογή της ΑΥΤΟΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ αποτελεί μονόδρομο, αφού είναι ΟΣΔ με έγκριση από την Παγκόσμια Ομοσπονδία και διέπεται η λειτουργία της από την Ευρωπαϊκη και Ελληνική νομοθεσία. Εννοείται φυσικά πως απαιτούνται πολλές μεταρρυθμίσεις και αλλαγές δομών και λειτουργίας, ώστε να αποτελέσει το κατάλληλο όχημα για τη στέγαση των Δημιουργών και του Δικαιώματος τους».

Η άποψή μας

Η επίκληση του επιχειρήματος περί κρατικού ελέγχου όταν όλοι λίγους μόνο μήνες πριν οι ίδιοι ζητούσαν μετ’ επιτάσεως να οριστεί κρατικός επίτροπος εξυγίανσης και εποπτείας είναι ανεξήγητα προσχηματική.

Ιδίως όταν όλοι γνωρίζουν ότι σε αυτό το στάδιο ήταν και είναι απολύτως αναγκαίο να υπάρχει εποπτεία ώστε ο νέος φορέας να στηθεί σε υγιή βάση, υιοθετώντας τις ευρωπαϊκές οδηγίες και με πλήρη σεβασμό στα δικαιώματα δημιουργών και χρηστών.

Ο Γιάννης Γλέζος προφανώς γνωρίζει το «φοβού τους Δαναούς και δώρα φέροντας» και προφανέστατα θα σκεφτεί και θα σταθμίσει την κάθε προσφορά και τους όρους που θα τη συνοδεύουν.

ΔΗΜ.ΚΑΝ. – Α.Ψ.

Απάντηση